ไก่ฟ้าพญาลอ
ไก่ฟ้าพญาลอ
|
ชื่อสามัญ Siamese Fireback |
|
ชื่อวิทยาศาสตร์
Lophura diardi |
ไก่ฟ้าพญาลอ (Siamese Fireback) มีชื่อสามัญว่า Siamese fireback pheasant ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Lophura diardi เป็นไก่ฟ้าที่สวยงามที่สุดชนิดหนึ่งของไทย กองอนุรักษ์สัตว์ป่ากรมป่าไม้ได้เสนอให้ไก่ฟ้าพญาลอเป็นนกประจำชาติ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2528 เป็นนกในวงศ์ไก่ฟ้าและนกกระทา (Phasianidae) เป็นไก่ฟ้าที่มีขนาดค่อนข้างใหญ่ ความยาววัดจาก จะงอยปากถึงปลายหางยาว 24-32 นิ้ว (หากรวมหางตัวผู้จะยาวเพิ่มอีกประมาณ 14 นิ้ว) ลักษณะคล้ายไก่ รูปร่างผอมบางกว่าไก่ฟ้าชนิดอื่น ปีกกว้างสั้น บินได้แข็งแต่มักบินในระยะใกล้ๆ เท่านั้น
เพศผู้
ขาและบริเวณใบหน้ามีสีแดง เพศผู้มีขนหัวสีดำและมีขนเป็นพู่สีดำยื่นออกมาและโค้งไปข้างหลัง และจะตั้งชันเมื่อตกใจหรือเกี้ยวพาราสีตัวเมีย บริเวณลำตัวด้านบนตอนท้ายมีเนื้อแกมทอง ขนหางมีสีดำเหลือบเขียว คอและอกมีสีเทา มีเดือยยาวและแหลมคม
เพศเมีย
มีขนหัวคอและคอหอยสีน้ำตาล บริเวณลำตัวทางด้านบนตอนหน้าและตอนล่าง ลำตัวมีสีน้ำตาลแกมแดงบริเวณท้องลายคล้ายเกล็ดสีขา ปีกสีดำไม่มีเดือย
ถิ่นที่อยู่
ถึงแม้ว่าไก่ฟ้าพญาลอจะเป็นนกประจำชาติไทย
และได้ชื่อว่า Siamese Fireback แต่ไก่ฟ้าชนิดนี้มิใช่นกเฉพาะถิ่น
(endemic) ของประเทศไทย
แต่เป็นนกเฉพาะถิ่นของคาบสมุทรอินโดจีน ซึ่งมีการแพร่กระจายอยู่ใน 4 ประเทศบนคาบสมุทรอินโดจีนเท่านั้น คือ ไทย ลาว เขมร และเวียดนาม
ยกเว้นแคว้นตังเกี๋ยตะวันออก (East Tonkin) และแคว้นตังเกี๋ยตะวันตก
(West Tonkin) ไก่ฟ้าพญาลอ
ชอบอาศัยอยู่ในป่าดงดิบแล้งที่ราบต่ำและโปร่งซึ่งมีไผ่ขึ้นหนาแน่น
ที่ระดับความสูงไม่เกิน 800 เมตร จากระดับน้ำทะเล
พบการกระจายพันธุ์ในเวียดนาม ตอนใต้ของลาว ตอนเหนือของกัมพูชา
ส่วนในประเทศไทยพบทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันออก เช่นที่
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเมี่ยง - ภูทอง อุทยาน แห่งชาติทุ่งแสวงหลวง
อุทยานแห่งชาติทับลาน และอุทยานแห่งชาติ และอุทยานแห่งชาติเขาสระบาป
อุปนิสัยและอาหาร
ในธรรมชาติไก่ฟ้าพญาลอชอบอาศัยตามป่าทึบเช่นป่าดงดิบแล้ง
ป่าดงดิบชื้นและป่าดงดิบเขา แต่บางครั้งพบอยู่ตามป่าโปร่ง เช่น ป่าเต็งรัง
ป่าเบญจพรรณ ในระดับความสูงไม่เกิน 800 เมตรจากระดับน้ำทะเล
ตัวผู้ชอบอาศัยอยู่โดดเดี่ยวหรือจับคู่หากินกับตัวเมียในฤดูผสมพันธุ์ ออกหากินตอนกลางวันและขึ้นคอนนอนตามต้นไม้สูงในเวลากลางคืน
เป็นไก่ฟ้าที่เลี้ยงง่ายที่สุดในตระกูล Fireback ไม่ขี้อาย
มักพบเห็นตอนเช้าเย็นตามถนนที่ผ่านป่า อาหารได้แก่ตัวหนอน แมลงต่าง ๆ ไส้เดือน
สัตว์ขนาดเล็ก เมล็ดหญ้า เมล็ดพืช ผลไม้สุกที่หล่นตามพื้น เช่น ลูกไทรและพวกขุยไผ่
และชอบกินพวกสัตว์มากกว่าพืช
สำหรับในกรงเลี้ยงสามารถเลี้ยงด้วยอาหารสำเร็จรูปสำหรับไก่เนื้อหรือไก่ไข่ตามช่วงอายุต่าง
ๆ ที่มีขายตามท้องตลาดแล้วเสริมด้วยอาหารจำพวกหนอนเลี้ยงนก ปลวก รวมทั้งผัก
ผลไม้และวิตามินสำหรับละลายในน้ำ ไก่ฟ้าพญาลอโตเต็มวัยกินอาหารสำเร็จรูปเฉลี่ย 35.00
กรัม/ตัว/วัน
พฤติกรรม
ชอบอยู่เป็นคู่ หรือครอบครัวเล็ก ๆ
อาศัยอยู่ตามป่าที่รกทึบ หรือ ป่าไผ่ไม่ชอบที่โล่งแจ้ง ไม่ค่อยตื่นคน
ทำให้มองเห็นได้ง่าย หากินในเวลากลางวัน ส่วนกลางคืนมักจะจับคอนนอนตามกิ่งไม้
ไก่ฟ้าพญาลอบินได้ดีพอสมควร แต่ไปไม่ไกลและไม่สูงนัก
การผสมพันธุ์
กล่าวกันว่าไก่ฟ้าพญาลอในธรรมชาติเป็นสัตว์ที่จับคู่ประเภทผัวเดียวเมียเดียว
ซึ่งต่างจากการนำมาเลี้ยงในกรงที่ตัวผู้สามารถผสมพันธุ์กับตัวเมียได้หลายตัว
ในกรงเลี้ยงฤดูผสมพันธุ์และวางไข่อยู่ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงกรกฎาคม
ตัวผู้เกี้ยวตัวเมียโดยใช้วิธียืนยืดอก กางปีก และกระพือปีกถี่ ๆ การผสมพันธุ์
ตัวเมียจะหมอบลงกับพื้น
ตัวผู้ขึ้นเหยียบหลังใช้ปากจิกที่หัวตัวเมียแล้วผสมพันธุ์อย่างรวดเร็ว
การวางไข่หากเก็บไข่ไปฟักเองแม่ไก่จะวางไข่ได้ 2-5 ชุด
แต่ไข่ชุดท้ายๆมักจะไม่มีเชื้อหรือมีอัตราการผสมติดน้อย วางไข่เฉลี่ย 21.67
ฟองต่อแม่ มีวงจรไข่ (Cycle) และการวางไข่แต่ละฟองในแต่ละตับ
(Clutch) ไม่คงที่ โดยมีระยะห่างการวางไข่แต่ละฟองส่วนใหญ่ 2
วัน รองลงไปคือ 1 วัน
ขนาดและรูปร่างไข่จะอ้วนป้อมคล้ายลูกข่าง ไม่เรียวยาวเหมือนไก่ฟ้าชนิดอื่น เปลือกไข่มีสีหลากหลายตั้งแต่สีขาวนวล
สีน้ำตาลอ่อนถึงสีน้ำตาล ไม่มีลายหรือจุดกระที่เปลือก ไข่มีน้ำหนัก 40.46 กรัม กว้าง 38.71 ม.ม. ยาว 49.62 ม.ม. ดัชนีรูปร่างไข่ 78.01% ซึ่งพบว่าสีของเปลือกไข่ไม่มีผลต่ออัตราการฟักออกแต่อย่างใด
ไข่ใช้เวลาฟัก 24-25 วัน ลูกไก่แรกเกิดมีน้ำหนักเฉลี่ย 26.71
กรัม
และสามารถแยกเพศได้ตั้งแต่แรกเกิดโดยตัวผู้จะมีขอบหนังหน้ากากเด่นชัดกว่าตัวเมีย
แต่จะแยกเพศได้แน่นอนจากรูปร่างและสีขนเมื่อมีอายุประมาณ 4-5 สัปดาห์ ลูกไก่ฟ้าพญาลอตัวเมียจะมีรูปร่างคล้ายตัวโตเต็มวัยแต่มีขนาดเล็กกว่าเมื่อมีอายุได้ประมาณ
6 เดือน ส่วนตัวผู้เหมือนตัวเต็มวัยแต่ขนาดเล็กกว่าเมื่ออายุ
1 ปี และสามารถผสมพันธุ์วางไข่ได้เมื่ออายุประมาณ 2 ปี
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น